Nieuwe Ensor voor het MSK

Tijdens de expo Emile Verhaeren Verbeeld. De schrijver-criticus en de kunst van zijn tijd (1881 - 1916) kan de bezoeker aan het Museum voor Schone Kunsten (MSK) kennismaken met een nieuw schilderij van James Ensor: Les Poissardes mélancoliques (De melancholische viswijven, 1892). De eigenaar van het kunstwerk, dat in 2015 bij Sotheby's New York werd geveild voor een nieuw recordbedrag voor een werk van de kunstenaar, geeft het nu voor minstens twee jaar in bruikleen aan het MSK. Na de tentoonstelling wordt het opgenomen in de vaste collectie.

Uitzonderlijke Ensor

In 2015 ging er in veilinghuis Sotheby's New York een uitzonderlijk schilderij van de Oostendse schilder James Ensor onder de hamer. Het kunstwerk, Les Poissardes mélancoliques en afkomstig uit de verzameling François Franck, één van de mecenassen van Ensor, is een belangrijk werk in het oeuvre van de kunstenaar. De schilder vermengt er namelijk twee van zijn geliefde thema's in: de volkse types uit de vissersbuurt van zijn thuisstad en de groteske skeletten die in veel van zijn andere schilderijen voorkomen. Het werk was bovendien niet enkel opvallend om kunsthistorische redenen, het gaat ook om het duurst verkochte werk van Ensor op de open markt.

Bruikleen in Gent

Gezien de onbetwistbare hoge kwaliteit, de levendige stijl en de boeiende iconografie heeft het schilderij alle troeven om de kunst van Ensor nog meer geliefd te maken bij het Belgische en, bij uitbreiding, Europese publiek. De nieuwe eigenaar ging daarom op zoek naar de ideale plaats om het tentoon te stellen, en het MSK stelde zich kandidaat om het werk een tijdelijke thuis te bieden.

Het kunstwerk wordt voor minstens 2 jaar uitgeleend aan het museum. Het is eerst te zien in de tentoonstelling Verhaeren Verbeeld. Deze tentoonstelling, die loopt van 15 oktober 2016 tot 15 januari 2017, belicht de rol die Verhaeren heeft gespeeld op de Belgische en Europese kunstscène van rond de eeuwwisseling. Daarbij komt ook Verhaerens voorliefde voor het veelzijdige oeuvre van James Ensor aan bod. Na afloopt van de tentoonstelling komt Les Poissardes mélancoliques in de permanente zalen terecht, waar het nog tot het najaar van 2019 te zien is.

Het schilderij in Ensors oeuvre en in het MSK

Het werk past perfect binnen de collectie van het MSK. De kunst van de late 19e en de vroege 20e eeuw vormt een hoofdbrok van de werking en expertise van het MSK. Binnen de aandacht voor het symbolisme en het expressionisme vormt James Ensor één van de focuspunten, zowel als schilder, tekenaar en graficus. Het MSK heeft vijf schilderijen van Ensor in haar collectie: Willy Finch in het atelier (ca. 1880-1882), Oude dame met maskers (1889), het door de Koning Bouwdewijnstichting verworven en in bruikleen gegeven Skelet bekijkt chinoiserieën (1885) en de door de Vlaamse Overheid verworven en in bruikleen gegeven Kinderen aan het ochtendtoilet (1886) en Pierrot en skelet in een gele toga (1893). Daarnaast bezit het museum verschillende tekeningen van Ensor, waaronder de Intrede van Christus te Jeruzalem (1885) uit de reeks De aureolen van Christus. De Vlaamse Overheid kocht in 2004 de pendant van de Intrede, met name Christus aan het volk getoond (1885), en gaf het werk in bruikleen aan het MSK. Afgelopen jaar kon het MSK haar verzameling tekeningen uitbreiden met Christus door de engelen beweend (1886) en Faire des Grimaces (1889). De instelling bezit daarnaast een belangrijk ensemble etsen van Ensor.

(Nieuwsbericht 20 oktober 2016)